ഇറാനുമായുള്ള ആണവ-യുദ്ധ ചർച്ചകൾ സ്തംഭനാവസ്ഥയിൽ

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ആണവ സമ്പുഷ്ടീകരണം, ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കൽ, യുദ്ധ നഷ്ടപരിഹാരം എന്നിവയെച്ചൊല്ലിയുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പൂർണ്ണമായും സ്തംഭിച്ചതോടെ ഇറാനെതിരെ കടുത്ത നിലപാടുമായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വീണ്ടും രംഗത്തെത്തി. ഇറാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സമയം അതിക്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നും, അവർ എത്രയും വേഗം അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചില്ലെങ്കിൽ രാജ്യത്ത് നിന്ന് ഒന്നും തന്നെ അവശേഷിക്കില്ലെന്നുമുള്ള അതീവ ഗുരുതരമായ മുന്നറിയിപ്പാണ് ട്രംപ് തന്റെ ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ മാധ്യമത്തിലൂടെ പങ്കുവെച്ചത്. യുഎസ് ഭരണകൂടം ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനായി മുന്നോട്ടുവെച്ച കർശനമായ വ്യവസ്ഥകൾ ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ ഈ പ്രതികരണം. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള 400 കിലോഗ്രാം സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം പൂർണ്ണമായും വിട്ടുകൊടുക്കണമെന്നും, രാജ്യത്ത് ഒരൊറ്റ ആണവ കേന്ദ്രം മാത്രം നിലനിർത്തി മറ്റുള്ളവ നിർത്തലാക്കണമെന്നുമാണ് അമേരിക്കയുടെ പ്രധാന ആവശ്യം. ഇതിനൊപ്പം യുദ്ധ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ ഇറാൻ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നും, വിദേശത്ത് മരവിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിട്ടുള്ള ഇറാനിയൻ ആസ്തികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തടയപ്പെടുമെന്ന് സമ്മതിക്കണമെന്നും അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എല്ലാ മേഖലകളിലും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് ചർച്ചകൾ പൂർണ്ണമായി വിജയിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമായിരിക്കുമെന്ന നിർദ്ദേശവും യുഎസ് മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ അമേരിക്കയുടെ ഈ ഏകപക്ഷീയമായ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങില്ലെന്ന ശക്തമായ മറുപടിയാണ് ഇറാൻ നൽകുന്നത്. തങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള അഞ്ച് പ്രധാന നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ ചർച്ചകളിലേക്ക് മടങ്ങുകയുള്ളൂ എന്ന് ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലയിലെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അമേരിക്കയും സഖ്യകക്ഷികളും അവസാനിപ്പിക്കുക, ഇറാന് മേലുള്ള എല്ലാവിധ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കുക, വിദേശങ്ങളിൽ മരവിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള തങ്ങളുടെ ആസ്തികൾ പൂർണ്ണമായി വിട്ടയക്കുക എന്നിവയാണ് ഇറാന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. ഇതിനുപുറമെ തങ്ങൾക്ക് യുദ്ധനഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തങ്ങളുടെ പരമാധികാരം പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിക്കണമെന്നും ഇറാൻ നിബന്ധന വെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം, സംഘർഷത്തിന്റെ മറവിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ചേർന്ന് ഭീകര സംഘടനകളെ പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയെ അസ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയൻ ഗുരുതരമായ ആരോപണമുന്നയിച്ചു. പാക്കിസ്ഥാൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി മൊഹ്‌സിൻ നഖ്‌വിയുമായി ഇറാനിൽ നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിലാണ് അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. എന്നാൽ, അമേരിക്കൻ-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങൾക്കായി തങ്ങളുടെ വ്യോമാതിർത്തിയോ ഭൂമിയോ വിട്ടുനൽകില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച പാക്കിസ്ഥാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ഇറാഖ് എന്നീ അയൽരാജ്യങ്ങളുടെ ഉറച്ച നിലപാട് കാരണം ഈ അട്ടിമറി നീക്കങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധഭീതി കൂടുതൽ ശക്തമാവുകയാണ്. ആഗോള സമുദ്രവ്യാപാരത്തിന്റെ നിർണ്ണായക കപ്പൽപ്പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഇറാൻ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കടുപ്പിച്ചപ്പോൾ, മറുഭാഗത്ത് നാവിക ഉപരോധത്തിലൂടെ ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കാനാണ് അമേരിക്കയുടെ നീക്കം. പാകിസ്ഥാന്റെ പ്രത്യേക മധ്യസ്ഥതയിൽ രൂപീകരിച്ച താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിന് പോലും ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള ഈ വലിയ ഭിന്നതകൾ പരിഹരിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. പാക്കിസ്ഥാന്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ചാണ് തങ്ങൾ മുൻപ് വെടിനിർത്തലിന് തയ്യാറായതെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഏറ്റവും പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പരസ്പരം നിരസിച്ചതോടെ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച മുതൽ സമാധാന ചർച്ചകൾ പൂർണ്ണമായും നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. പ്രമുഖ നേതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള അന്തിമ പോരാട്ടത്തിന്റെ സൂചനകളും അമേരിക്കൻ ഓഹരി വിപണിയിലെ പുതിയ മാറ്റങ്ങളും ഇന്ധനവിലയിലെ ആശങ്കകളും ഈ പ്രതിസന്ധിയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു.